Wanneer telt een erfenis mee voor je inkomstenbelasting?

Publicatiedatum: 2 juni 2025
Auteur: Walter Nieuwendijk

Krijg je een erfenis? Dan speelt meer dan alleen erfbelasting

Een erfenis ontvangen is vaak emotioneel en financieel tegelijk. Veel mensen weten dat ze erfbelasting moeten betalen. Maar wat minder bekend is: een erfenis kan ook indirect invloed hebben op je inkomstenbelasting. En dan vooral in box 3.

Daarom is het belangrijk dat je precies weet:

• wanneer een erfenis meetelt voor je belastingaangifte,

• welke vrijstellingen er zijn in 2025,

• én hoe je voorkomt dat je onnodig veel belasting betaalt.

Je betaalt géén inkomstenbelasting over een erfenis

Een erfenis valt niet onder je inkomen. Je hoeft het dus niet op te geven in box 1. Het wordt ook niet gezien als winst uit onderneming of loon uit arbeid. Toch betekent dit niet dat je geen belasting hoeft te betalen.

Want let op: in de meeste gevallen betaal je wél erfbelasting. De hoogte daarvan hangt af van:

• de waarde van je erfdeel,

• én je familierelatie met de overledene.

Erfbelasting: hoe zit dat precies in 2025?

Stel dat je als kind of kleinkind iets erft. Dan heb je recht op een belastingvrij bedrag – de zogenaamde vrijstelling.

Vrijstellingen erfbelasting in 2025:

• Partner: €804.498

• Kind: €25.490

• Kleinkind: €25.490

Je betaalt dus alleen belasting over het deel dat boven de vrijstelling uitkomt. Het tarief ligt tussen de 10% en 40%, afhankelijk van de hoogte van het bedrag en je relatie tot de overledene.

Wanneer telt een erfenis wél mee voor je inkomstenbelasting?

Hoewel je over het ontvangen bedrag geen directe inkomstenbelasting betaalt, kan het bedrag toch meetellen in box 3. Dat gebeurt vanaf het volgende belastingjaar.

De Belastingdienst kijkt voor box 3 naar je totale vermogen op 1 januari. Daaronder vallen:

• spaargeld,

• beleggingen,

• crypto,

• een tweede woning.

Dus als je de erfenis in juli 2025 ontvangt, telt die vanaf 1 januari 2026 mee in je aangifte.

Hoe hoog is de vrijstelling in box 3?

Niet je hele vermogen is belast. Er geldt een heffingsvrije grens:

• Alleenstaanden: circa €57.000

• Fiscale partners samen: circa €114.000

Het vermogen boven deze grens wordt belast met vermogensrendementsheffing. Dat is een vorm van inkomstenbelasting, ook al voelt het als een aparte heffing.

Voorbeeld: zo werkt het in de praktijk

Stel: je ontvangt in juli 2025 een erfenis van €80.000. Je laat het bedrag op je spaarrekening staan. Op 1 januari 2026 telt dit volledig mee voor je box 3-vermogen. Als je alleenstaand bent, betaal je over het bedrag boven de €57.000 belasting. Dat kan oplopen tot enkele honderden euro’s per jaar.

4 slimme manieren om je box 3-vermogen te verlagen

Wil je voorkomen dat je meer belasting betaalt dan nodig? Dan kun je vóór 1 januari actie ondernemen. Hieronder geef ik vier praktische tips om je belastbare vermogen slim te verlagen.

1. Stort in een geblokkeerde pensioenrekening

Stort een deel van je erfenis in een lijfrente- of pensioenrekening. Dit bedrag valt dan buiten box 3. Sterker nog: het kan zelfs aftrekbaar zijn in box 1, mits je jaarruimte hebt. Houd er wel rekening mee dat het geld vaststaat tot je pensioen.

2. Los (een deel van) je hypotheek of schulden af

Door je schulden af te lossen, daalt je vermogen in box 3. Bovendien scheelt het je maandelijks in rente- en aflossingslasten. Zo pak je dus twee voordelen in één klap.

3. Verduurzamen of verbouwen vóór 1 januari

Gebruik het geld voor een verbouwing of verduurzaming van je woning. Denk aan isolatie, zonnepanelen of een nieuwe keuken. Je verhoogt je woongenot én verlaagt je vermogen op de peildatum.

4. Schenk vóór de peildatum

Je mag jaarlijks belastingvrij schenken:

• Aan kinderen: €6.633

• Aan anderen (bijv. neef/nicht): €2.658

Door slim te schenken, verlaag je je vermogen én help je een ander. Let wel op de gevolgen voor toeslagen of andere inkomensafhankelijke regelingen.

Conclusie: denk vooruit en vermijd onnodige belasting

Je hoeft geen inkomstenbelasting te betalen over het ontvangen bedrag van een erfenis. Maar let op: vanaf het volgende belastingjaar telt het bedrag wél mee als vermogen. En dus kan het leiden tot een hogere belastingdruk in box 3.

Door op tijd slimme keuzes te maken, zoals schenken, aflossen of investeren, kun je die belasting beperken.

✅ Hulp nodig bij het fiscaal slim inzetten van je erfenis?

👉 Boek nu een online sessie via Kopen met Kennis
Samen kijken we hoe je jouw erfdeel zo inzet dat het voor jou werkt – vandaag én morgen.