Kopen met Kennis
Eerst een huis kopen of verkopen? Zo voorkom je dubbele lasten en fiscale verrassingen
Eerst je huidige woning verkopen of eerst een nieuwe woning kopen? Ontdek de verschillen in dubbele woonlasten, overbruggingshypotheek, bijleenregeling en hypotheekrenteaftrek, met primaire bronnen en praktische afwegingen.
Je hebt een huis, je wilt verhuizen en ineens staat alles in het teken van één vraag: koop je eerst jouw volgende woning of verkoop je eerst het huis waar je nu woont? Dat lijkt vooral een praktische keuze. Maar er zitten flinke financiële en fiscale verschillen tussen beide routes.
Veel mensen redeneren vanuit hun verwachte overwaarde. Ze zien een woning die ze graag willen kopen en rekenen erop dat de verkoop van het huidige huis dat mogelijk maakt. Dat kan goed uitpakken. Alleen: zolang het oude huis niet definitief is verkocht, blijft de opbrengst een verwachting. En ondertussen kunnen de kosten van twee woningen gewoon doorlopen.
Eerst kopen: meer keuzevrijheid, maar ook meer risico
Het voordeel van eerst kopen is duidelijk. Je kunt rustig zoeken en toeslaan wanneer de juiste woning langskomt. Je hoeft niet eerst tijdelijke woonruimte te regelen en soms lukt het om de overdrachtsdata van de twee woningen op elkaar af te stemmen.
De keerzijde is minstens zo belangrijk. Wat gebeurt er wanneer het huidige huis langer te koop staat dan verwacht? Of wanneer de verkoopprijs lager uitvalt? Je kunt dan tijdelijk te maken krijgen met de lasten van je oude hypotheek, de nieuwe hypotheek én een overbruggingslening.
Vereniging Eigen Huis wijst er bovendien op dat een geldverstrekker bij een overbruggingskrediet rekening kan houden met een afslag op de getaxeerde waarde van je nog niet verkochte woning. De genoemde percentages zijn geen uniforme wettelijke norm: de feitelijke voorwaarden verschillen per geldverstrekker en situatie.
Daarom wil ik bij een verhuizing niet alleen weten welke hypotheek op basis van jouw inkomen mogelijk is. Ik wil ook weten hoeveel financiële ruimte er overblijft als de verkoop tegenvalt.
Wat doet een overbruggingshypotheek?
Stel dat je veel overwaarde verwacht, maar je oude huis nog niet is verkocht. Dan kun je mogelijk een deel van die verwachte overwaarde tijdelijk financieren met een overbruggingshypotheek. Dat is geen onbeperkte lening: de bank beoordeelt de onderliggende waarde, jouw lasten en de voorwaarden waaronder het krediet wordt afgelost.
De Belastingdienst beschrijft dat de rente van een overbruggingshypotheek gedurende de maximale looptijd aftrekbaar kan zijn. Hoe en wanneer je de lening moet aflossen, hangt af van de voorwaarden van de geldverstrekker. Laat die voorwaarden controleren voordat je een aankoopverplichting aangaat.
Een veilige berekening vergelijkt daarom minimaal drie scenario's: een verkoop volgens verwachting, een verkoop onder de verwachte opbrengst en een verkoop die aanzienlijk langer duurt.
Hoe zit het met de hypotheekrenteaftrek bij twee woningen?
Hier gaat het in gesprekken vaak mis. Je hoort weleens dat je tijdens een verhuizing automatisch voor twee woningen hypotheekrente mag aftrekken. Zo eenvoudig is het niet.
Volgens de Belastingdienst kan de rente op de oude woning in het jaar waarin je verhuist en de drie jaren daarna onder voorwaarden aftrekbaar blijven. De oude woning moet onder meer leeg staan en te koop worden aangeboden, en zij moet binnen de genoemde periode jouw hoofdverblijf zijn geweest.
Ook voor een nieuwe woning waarin je nog niet woont, kan renteaftrek mogelijk zijn. De Belastingdienst stelt daarbij voorwaarden aan onder andere de leegstand of bouwsituatie en aan het moment waarop je er daadwerkelijk gaat wonen.
En verhuur je de oude woning terwijl deze te koop staat? Dan kan gedurende de verhuurperiode de renteaftrek voor die woning vervallen. Dat maakt tijdelijke verhuur veel minder vanzelfsprekend dan soms wordt gedacht.
De bijleenregeling: overwaarde is niet altijd vrij te besteden
Verkoop je jouw huidige eigen woning met overwaarde en koop je een andere woning? Dan krijg je mogelijk te maken met de bijleenregeling.
Het uitgangspunt is dat de overwaarde gevolgen kan hebben voor het deel van jouw nieuwe hypotheek waarover je de rente fiscaal mag aftrekken. De Belastingdienst geeft als eenvoudig voorbeeld een overwaarde van 40.000 euro en een nieuwe woning van 200.000 euro: de rente is dan, uitgaande van dat voorbeeld, maximaal aftrekbaar over 160.000 euro.
In de praktijk kunnen bijkomende kosten, eerdere leningen, partnerschap en de volgorde van de transacties tot een andere uitkomst leiden. Zeker bij samenwoners of partners die eerder afzonderlijk een woning hadden, verdient dit vooraf aandacht.
Eerst verkopen: financieel overzicht, maar minder speelruimte
Eerst verkopen geeft een belangrijk voordeel: zodra de transactie voldoende zeker is, weet je beter met welke opbrengst je rekening kunt houden. Je kunt je budget voor het volgende huis daarop afstemmen en hoeft mogelijk geen of minder overbruggingskrediet af te sluiten.
Maar ook deze route heeft een prijs. Je moet misschien tijdelijk ergens anders wonen. Een dubbele verhuizing kost tijd en geld. En heb je nog geen andere woning gevonden, dan kan het lastiger zijn om een geschikte nieuwe woning te kopen binnen de gewenste termijn.
Je kunt de overdracht soms in overleg met de koper later plannen. Dat geeft ruimte, maar is niet onbeperkt: de koper heeft ook belangen.
Kun je je bestaande lage hypotheekrente meenemen?
Een ander aandachtspunt is de verhuisregeling. Misschien heb je nog een hypotheek met een lage rente en hoop je dat tarief te kunnen meenemen naar de nieuwe woning.
Dat hangt af van de voorwaarden van jouw geldverstrekker, het hypotheekdeel dat je wilt meenemen, jouw nieuwe aanvraag en soms van de volgorde en timing van de verkoop en aankoop. Bij verhuizing kunnen bovendien andere voorwaarden gelden voor aflossingsvrije hypotheekdelen. Laat de mogelijkheden schriftelijk toetsen voordat je een koopcontract sluit.
Mijn conclusie: beslis niet op basis van één optimistisch scenario
Bij een doorstromer wil ik vóór het bieden een aantal dingen scherp hebben: hoeveel is de huidige woning realistisch waard? Wat is de openstaande hypotheek? Hoeveel overwaarde is daadwerkelijk beschikbaar? Hoe lang kun je eventuele dubbele lasten betalen? En wat gebeurt er wanneer de oude woning minder opbrengt of later wordt verkocht?
Vervolgens maken we de vergelijking tussen eerst kopen en eerst verkopen. Daar nemen we de hypotheekvoorwaarden, de bijleenregeling, eventuele verhuisregeling en de fiscale behandeling van twee woningen in mee.
De beste volgorde is niet voor iedereen gelijk. Het gaat erom dat je een keuze maakt die ook nog goed voelt wanneer de werkelijkheid iets anders loopt dan gepland.
Wil je eerst weten hoeveel ruimte je werkelijk hebt om door te stromen? Bespreek dan jouw huidige hypotheek, woningwaarde en nieuwe woonwensen met een onafhankelijk hypotheekadviseur, voordat je financiële verplichtingen aangaat.
Bronnen en verantwoording
De bronpagina\’s zijn op 10 november 2026 gecontroleerd. Lees de oorspronkelijke bronnen voor de volledige voorwaarden en uitzonderingen.
- wat doe je eerst: huis kopen of verkopen? | vereniging eigen huis — Vereniging Eigen Huis
- verhuizen met bestaande hypotheek | vereniging eigen huis — Vereniging Eigen Huis
- bestaande hypotheek | vereniging eigen huis — Vereniging Eigen Huis
- einde rentevaste periode | vereniging eigen huis — Vereniging Eigen Huis
- ik heb tijdelijk 2 woningen - hoe zit het dan met de renteaftrek? | belastingdienst — Belastingdienst
- vorige woning staat te koop | belastingdienst — Belastingdienst
- bijleenregeling | belastingdienst — Belastingdienst
- ik verhuur mijn woning die te koop staat - krijg ik renteaftrek? | belastingdienst — Belastingdienst
Begrippen bij dit artikel
Lees duidelijke uitleg in ons Financieel Woordenboek.