Kopen met Kennis
Hypotheek oversluiten? Deze fout kan je duizenden euro’s renteaftrek kosten
Bij het oversluiten kan een verkeerd aflossingsschema je hypotheekrenteaftrek kosten. Dit zijn de regels en uitzonderingen.
Je hypotheek oversluiten om minder rente te betalen klinkt aantrekkelijk. Maar er is een fout die behoorlijk duur kan uitpakken. Als je bij het oversluiten opnieuw een aflossingstermijn van dertig jaar afspreekt, terwijl een deel van die termijn al verstreken is, loopt het risico de hypotheekrente niet meer te mogen aftrekken. Zelfs als later blijkt dat de hypotheek verkeerd is ingericht.
Dat is geen theoretisch risico. In de uitspraak van Rechtbank Noord-Nederland van 8 januari 2026 (ECLI:NL:RBNNE:2026:30) ging het mis. En in het kennisgroepstandpunt van 15 oktober 2026 licht de Belastingdienst toe waarom bij oversluiten het oude aflossingsschema moet worden voortgezet.
Waarom kan het misgaan bij het oversluiten?
Sinds 1 januari 2013 gelden voor nieuwe eigenwoningschulden in beginsel andere regels dan voor oudere hypotheken. Om de hypotheekrente in box 1 te kunnen aftrekken, moet de lening doorgaans in maximaal dertig jaar ten minste annuïtair en volgens de wettelijke aflossingseis worden afgelost. De Belastingdienst (eigenwoningregeling 2026) bevestigt dat eerder gebruikte maanden moeten worden afgetrokken van de maximale aflossingsperiode van een opvolgende lening waarvoor die eis geldt. Daarbij moet de aflossingsverplichting correct zijn overeengekomen.
Stel: je hebt in 2018 een annuïteitenhypotheek afgesloten. In 2026 besluit je over te stappen naar een andere geldverstrekker. De hypotheek loopt dan al acht jaar. Voor het overgesloten leningdeel moet het oorspronkelijke aflossingsschema worden voortgezet. De fiscale aflossingsperiode wordt niet opnieuw dertig jaar.
Een gunstig rentetarief is dus niet voldoende. Controleer ook of de nieuwe lening de juiste resterende aflossingsduur en aflossingsstand heeft.
Wat ging er mis in de rechtszaak?
Een huiseigenaar sloot in 2014 een hypotheek af die uiterlijk begin 2045 zou eindigen. In november 2021 werd die hypotheek overgesloten naar een andere bank. Maar de nieuwe lening kreeg een looptijd tot december 2051. Daarmee werd geen rekening gehouden met de jaren die al waren verstreken.
De Belastingdienst weigerde daarom de renteaftrek over de overgesloten lening voor 2021. De huiseigenaar liet de looptijd in 2024 alsnog corrigeren, maar de rechtbank oordeelde dat dit de fout over 2021 niet met terugwerkende kracht herstelde. Ook een gedeeltelijke aftrek van de financieringskosten bood geen uitkomst.
Dat is een harde consequentie: bij het aangaan van de nieuwe lening moet de fiscale aflossingsverplichting al kloppen.
Een aanvullende verbouwing maakt de controle nog belangrijker
Het wordt extra opletten wanneer je bij het oversluiten ook geld leent voor een verbouwing.
In een op 15 oktober 2026 gepubliceerd kennisgroepstandpunt bespreekt de Belastingdienst een bestaande eigenwoningschuld van € 200.000, waarop al vijf jaar is afgelost. De eigenaar sluit over en leent tegelijkertijd € 100.000 extra voor een verbouwing. Beide leningen krijgen opnieuw een looptijd van dertig jaar.
Volgens het gepubliceerde kennisgroepstandpunt KG:051:2026:4 kwalificeren in die specifieke opzet beide schulden niet als eigenwoningschuld in box 1. De bestaande € 200.000 had immers de resterende termijn en aflossingsstand moeten volgen. Pas als deze schuld correct wordt ingericht, kan ook voor de nieuwe verbouwingslening een eigen aflossingsperiode van maximaal dertig jaar gelden, mits aan de overige voorwaarden is voldaan.
Een fout in één leningdeel kan dus gevolgen hebben die verder reiken dan dat ene leningdeel.
Geldt dit voor iedere hypotheek?
Nee. En juist dat onderscheid is belangrijk.
Had je al vóór 1 januari 2013 een hypotheek die onder het overgangsrecht voor bestaande eigenwoningschulden valt? Dan kan de renteaftrek bij oversluiten onder andere voorwaarden doorlopen, ook bij een aflossingsvrije lening. De maximale renteaftrektermijn blijft daarbij wel een afzonderlijk aandachtspunt.
Een nieuw leningdeel of een verhoging vanaf 2013 kent doorgaans wél de nieuwe fiscale aflossingseis. De Belastingdienst onderscheidt beide situaties bij oversluiten. Bij een combinatie van oude en nieuwe leningdelen kunnen dus verschillende regels naast elkaar bestaan.
Dat betekent ook dat een nieuwe rentevaste periode niet hetzelfde is als een nieuwe fiscale aflossingstermijn. De feitelijke leninghistorie en de contractuele aflossingsafspraken zijn bepalend.
Wat kan deze fout je kosten?
Neem bijvoorbeeld een hypotheek van € 250.000 met 4% rente. Bij een ongewijzigde schuld is de jaarlijkse rentelast € 10.000. Reken je ter illustratie met een effectief belastingvoordeel van 37%, dan is dat € 3.700 aan mogelijk belastingvoordeel. Dat percentage is slechts een rekenaanname, geen persoonlijke fiscale uitkomst.
Als de rente over het betreffende leningdeel niet aftrekbaar is, kan dat voordeel wegvallen. Het werkelijke effect hangt af van je inkomen, aflossingen, het eigenwoningforfait en je overige fiscale omstandigheden. De hypotheekschuld kan onder voorwaarden in box 3 terechtkomen, maar dat is geen vervanging van de renteaftrek in box 1.
Wat moet je controleren voordat je oversluit?
Controleer de oorspronkelijke startdatum, de reeds verstreken fiscale aflossingsduur en de resterende aflossingsstand. Laat vervolgens vaststellen welke leningdelen onder het overgangsrecht vallen en voor welke leningdelen de nieuwe aflossingseis geldt.
Vergelijk daarna het nieuwe aflossingsschema met de fiscale verplichting die uit je bestaande hypotheek volgt. Leen je extra voor verbetering of onderhoud van je woning? Laat die verhoging afzonderlijk beoordelen, inclusief het doel, de besteding en de toepasselijke looptijd.
En misschien wel het belangrijkste: vraag niet alleen of je maandlasten lager worden, maar ook of je hypotheekrente na oversluiten aftrekbaar blijft.
En als je al hebt overgesloten?
Laat dan je leningovereenkomst en aflossingsschema alsnog controleren. Een fout kan soms voor de toekomst worden hersteld. Maar ga er niet van uit dat daarmee ook de renteaftrek over eerdere jaren vanzelf terugkomt.
Vijf controles vóór je een nieuwe hypotheekofferte ondertekent
- Startdatum: wanneer is elk leningdeel oorspronkelijk ontstaan en welk overgangsrecht geldt?
- Resterende looptijd: hoeveel maanden van de fiscale aflossingsduur zijn al verbruikt?
- Aflossingsstand: sluit het nieuwe aflossingsschema aantoonbaar aan op dat van het eerdere leningdeel?
- Verhoging: wordt extra geld voor verbouwing of verbetering als afzonderlijk leningdeel juist ingericht?
- Bewijs: bevestigen de offerte, leningovereenkomst en aflossingstabel dezelfde fiscaal juiste afspraken?
Vraag de adviseur of geldverstrekker om deze vijf punten schriftelijk vast te leggen vóór de nieuwe hypotheekovereenkomst wordt ondertekend.
De Belastingdienst licht de voorwaarden voor hypotheekrenteaftrek per leningsituatie toe. Met het hulpmiddel voor de aflossingsverplichting kun je de gegevens van een annuïtaire lening, waaronder de resterende looptijd, langs de fiscale aflossingseis leggen. Het hulpmiddel vervangt niet de beoordeling van een adviseur.
Veelgestelde vragen
Mag een annuïtaire hypotheek bij oversluiten weer dertig jaar lopen?
Niet automatisch. Als voor het bestaande leningdeel al jaren onder de aflossingseis zijn gebruikt, moet het nieuwe schema in beginsel de resterende termijn en aflossingsstand volgen. Een eventuele nieuwe verhoging voor de woning kan onder voorwaarden een eigen aflossingsperiode hebben. Belastingdienst, kennisgroepstandpunt 2026.
Geldt dit ook voor aflossingsvrije hypotheken van vóór 2013?
Voor een bestaande eigenwoningschuld die onder het overgangsrecht valt, kan renteaftrek ook bij het oversluiten van een aflossingsvrije hypotheek doorlopen. De oorspronkelijke fiscale aftrekperiode en eventuele verhogingen moet je afzonderlijk controleren. Belastingdienst, oversluiten.
Kan een fout in de hypotheekofferte achteraf worden hersteld?
Een correctie kan betekenis hebben voor toekomstige jaren, maar herstelt eerdere jaren niet automatisch. De rechtbank accepteerde in de uitspraak van 8 januari 2026 geen terugwerkende kracht voor het herstel van de verkeerde looptijd. Rechtbank Noord-Nederland, ECLI:NL:RBNNE:2026:30.
Mijn conclusie
Oversluiten is meer dan een rentevergelijking. De kwaliteit van de hypotheekconstructie bepaalt mede wat je uiteindelijk netto betaalt. Een lager rentetarief is weinig waard als je daardoor een belangrijk belastingvoordeel kwijtraakt.
Laat daarom vóór je ondertekent niet alleen de rente en de voorwaarden, maar ook de fiscale aflossingshistorie controleren. Zeker bij meerdere leningdelen, een eerdere verhuizing of een hypotheekverhoging.
Wil je weten of je hypotheek goed is ingericht, of overweeg je over te sluiten? Laat je situatie vooraf beoordelen door een deskundig hypotheekadviseur.
Bronnen en verantwoording
- Belastingdienst — Kennisgroepstandpunt KG:051:2026:4 (15 oktober 2026)
- Rechtbank Noord-Nederland — ECLI:NL:RBNNE:2026:30 (8 januari 2026)
- Belastingdienst — Eigenwoningregeling 2026, aflossingsverplichting
- Belastingdienst — Hypotheek oversluiten en renteaftrek
- Belastingdienst — Voorwaarden hypotheekrenteaftrek
- Belastingdienst — Hulpmiddel annuïtaire aflossingsverplichting