Kopen met Kennis
Waarom verdwijnen particuliere huurwoningen terwijl zoveel mensen willen huren?
Het aantal particuliere huurwoningen daalt, maar de oorzaken zijn ingewikkelder dan één huurwet. Wat laten de CBS-cijfers zien en wat betekent dit voor huurders, kopers en verhuurders?
De Nederlandse huurmarkt staat onder druk. Dat merken vooral mensen die niet in aanmerking komen voor een sociale huurwoning, maar voor wie een koopwoning ook niet vanzelfsprekend bereikbaar is. Tegelijkertijd verkopen particuliere verhuurders woningen die eerder werden verhuurd. Hoe kan dat, en is de Wet betaalbare huur werkelijk de belangrijkste oorzaak?
De cijfers vertellen een genuanceerder verhaal. De particuliere huursector wordt kleiner, maar niet iedere verkochte huurwoning verdwijnt uit de woningvoorraad. Bovendien spelen voor een verhuurder meerdere overwegingen tegelijk. Wie de huurmarkt wil begrijpen, moet daarom onderscheid maken tussen beschikbaarheid voor huurders, de totale woningvoorraad en de economische afweging van de eigenaar.
Wat zeggen de nieuwste cijfers?
Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt dat op 1 januari 2026 de private huursector ongeveer 22.000 woningen minder telde dan een jaar daarvoor. Vooral particuliere verhuurders bezaten minder huurwoningen: hun aantal daalde met ongeveer 37.000 tot 492.000.
Dat is een belangrijk verschil. De private huursector bestaat namelijk niet uitsluitend uit kleine particuliere eigenaren. Ook andere niet-corporatieve verhuurders maken daarvan deel uit. Wanneer we zeggen dat er 37.000 particuliere huurwoningen zijn verdwenen, bedoelen we dus iets anders dan de netto afname van de gehele private huursector.
Volgens het CBS komt de daling bij particuliere verhuurders vooral door woningen die overgingen naar de koopsector. Verhuurders hebben dan niet noodzakelijk een woning gesloopt of leeg laten staan: een voormalig huurhuis kan zijn verkocht aan iemand die er zelf gaat wonen.
Bron: CBS – Weer minder particuliere verhuur in 2025.
Minder huurwoningen betekent niet automatisch minder woningen
Hier zit een onderscheid dat in de discussie vaak verloren gaat.
Stel dat een verhuurder een appartement verkoopt aan een starter. Er staat nog steeds hetzelfde appartement. Voor de totale woningvoorraad verandert daardoor niets. Maar voor een huurder die op zoek is naar een woning in dat segment is er wel degelijk iets veranderd: dat appartement wordt waarschijnlijk niet meer als huurwoning aangeboden.
Een verkoop kan dus tegelijk gunstig zijn voor een koper en ongunstig voor een woningzoekende huurder. Dat is geen tegenstelling, maar een gevolg van twee verschillende markten die dezelfde woningen gebruiken.
Het CBS zag in dezelfde periode bovendien een stijging van het aantal corporatiehuurwoningen met ongeveer 14.000 en van het aantal koopwoningen met ongeveer 81.000. Het totale beeld is daardoor ingewikkelder dan de uitspraak dat er simpelweg woningen verdwijnen.
Wie beleid beoordeelt, moet zich afvragen voor wie woningen beschikbaar zijn, niet alleen hoeveel woningen Nederland op papier heeft.
Begon deze ontwikkeling pas met de Wet betaalbare huur?
Nee, zo eenvoudig is de tijdlijn niet.
Het CBS rapporteerde over de voorafgaande periode eveneens een afname. Op 1 januari 2025 waren er in de private huursector ongeveer 3.000 huurwoningen minder dan een jaar eerder. Het aantal huurwoningen in bezit van particulieren was toen al met ongeveer 22.000 afgenomen.
Dat maakt voorzichtigheid noodzakelijk bij het aanwijzen van één oorzaak. Een wet kan de economische aantrekkelijkheid van verhuur beïnvloeden, maar het feit dat een ontwikkeling in meerdere perioden voorkomt, betekent dat we daarnaast naar andere factoren moeten kijken.
Bron: CBS – Krimp private huursector in 2024.
Wat weegt een particuliere verhuurder af?
Een verhuurder kijkt uiteindelijk naar de verhouding tussen inkomsten, kosten, risico's en de waarde van de woning. Denk aan huurinkomsten, financieringslasten, onderhoud, toekomstige investeringen, belastingen en de mogelijkheid om de woning te verkopen.
Huurregulering kan daarin een rol spelen, omdat de ruimte om een huurprijs vast te stellen of te verhogen mede bepalend kan zijn voor de opbrengst. Maar ook belastingregels, rentelasten, energiemaatregelen en het eigen financiële perspectief kunnen de beslissing beïnvloeden.
Het is daarom te kort door de bocht om te zeggen dat de Wet betaalbare huur de hele afname veroorzaakt. Andersom zou het evenmin zorgvuldig zijn om te beweren dat regelgeving géén invloed heeft. Daarvoor moet je onderzoeken wat bij daadwerkelijke verkoopbeslissingen de doorslag gaf.
De CBS-voorraadcijfers laten vooral zien *wat* er is veranderd. Ze bewijzen op zichzelf niet welk aandeel van alle verkopen door elke afzonderlijke maatregel is veroorzaakt.
En ondertussen stijgen de huren
Het aanbod neemt in een deel van de huurmarkt af, terwijl huurders met hogere maandlasten te maken kunnen krijgen.
Volgens het CBS lagen de woninghuren in juli 2026 gemiddeld 4,4 procent hoger dan in juli 2025. Bij sociale huurwoningen bedroeg die gemiddelde stijging 4,3 procent. Dat zijn gemiddelden over groepen woningen. Ze betekenen niet dat iedere individuele huurder precies die verhoging kreeg.
Bron: CBS – Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent.
Voor iemand die vandaag een huurwoning zoekt, speelt bovendien niet alleen de prijs van het bestaande contract. De vraag is vooral of er überhaupt een passende woning beschikbaar komt. De cijfers over huurverhogingen en de cijfers over de woningvoorraad meten twee verschillende zaken, maar ze raken wel dezelfde onzekerheid bij woningzoekenden.
Wat betekent dit voor huurders en starters?
Voor huurders kan een krimp van het particuliere aanbod betekenen dat er minder keuze is in het segment waar zij op aangewezen zijn. Het is verstandig daarom niet uitsluitend naar de kale huurprijs te kijken, maar ook naar de zekerheid van het contract, bijkomende lasten en de mogelijkheden voor de langere termijn.
Voor starters op de koopmarkt ontstaat soms een andere kans. Een verhuurde woning die vrijkomt en wordt verkocht, kan als koopwoning beschikbaar komen. Maar dat betekent nog niet dat iedere huurder die woning ook kan financieren. Daarvoor moeten inkomen, eigen middelen, rente en de persoonlijke omstandigheden passen.
En wie overweegt te kopen omdat huren steeds moeilijker lijkt, doet er goed aan de vergelijking zorgvuldig te maken. Een koopwoning brengt andere verplichtingen mee. De maandelijkse hypotheekbetaling is niet hetzelfde als de totale woonlast.
Wat betekent dit voor particuliere verhuurders?
Wie een verhuurde woning bezit, moet verschillende scenario's naast elkaar leggen: doorgaan met verhuren, investeren om de woning te verbeteren, of verkopen zodra dat juridisch en praktisch mogelijk is.
Kijk daarbij naar de concrete woning. Het woningwaarderingsstelsel, de bestaande huurovereenkomst, financiering, fiscale positie en onderhoudstoestand kunnen de uitkomst sterk beïnvloeden. Een algemeen nieuwsbericht is geen vervanging voor die berekening.
Ook de verkoopwaarde van een woning in verhuurde staat kan afwijken van die van een woning die vrij van huur wordt geleverd. Het is daarom verstandig vooraf te weten wat juridisch mogelijk is en welke aannames in een waardeberekening zijn verwerkt.
Mijn conclusie
De particuliere huurmarkt krimpt aantoonbaar. Maar de verklaring is niet terug te brengen tot één wet of één beleidsbeslissing.
Wat mij vooral opvalt, is dat we in de discussie vaak verschillende vragen door elkaar halen. Hoeveel woningen zijn er in totaal? Hoeveel daarvan kunnen mensen huren? En voor welke huishoudens is kopen een reële mogelijkheid?
De nieuwste CBS-cijfers laten zien dat particuliere verhuur afneemt terwijl woningen ook naar de koopsector overgaan. Daarmee ontstaan kansen voor sommige kopers, maar verdwijnt tegelijkertijd huurkeuze voor anderen.
Goed woonbeleid vraagt dus meer dan kijken naar de huurprijs alleen. Het vraagt ook aandacht voor de bereidheid van eigenaren om woningen beschikbaar te stellen, voor nieuw aanbod en voor de verschillen tussen huishoudens die willen huren en mensen die kunnen kopen.
Bronnen en verantwoording
Voor dit artikel is gebruikgemaakt van oorspronkelijke CBS-publicaties en de bijbehorende woningvoorraadstatistiek:
- CBS – Weer minder particuliere verhuur in 2025.
- CBS – Voorraad woningen naar type eigenaar en regio.
- CBS – Krimp private huursector in 2024.
- CBS – Woninghuur stijgt gemiddeld met 4,4 procent.
Peildatum van deze inhoud: 15 november 2026. Voor de oorzaken van individuele verkoopbeslissingen bestaat in de hier onderzochte CBS-voorraadcijfers geen volledige causale uitsplitsing. Daarom worden dergelijke oorzaken hierboven als mogelijke afwegingen besproken, niet als bewezen percentages.
Begrippen bij dit artikel
Lees duidelijke uitleg in ons Financieel Woordenboek.