Woningmarkt 2026: waarom de schaarste aanhoudt en wat dit betekent voor kopers
• ING verwacht ook in 2026 een beperkte nieuwbouwproductie
• Opleveringen blijven ver onder de vaak genoemde 100.000 woningen per jaar
• Vergunningen, stikstof en netcongestie remmen het tempo
• Nieuwbouw is niet hetzelfde als woningtoevoeging
• Voor kopers wordt voorbereiding, snelheid en strategie nóg belangrijker
De hoop dat de woningmarkt in 2026 snel zou ontspannen, wordt door nieuwe cijfers getemperd. De nieuwste inschattingen van ING laten zien dat de bouwproductie slechts beperkt aantrekt. Dat betekent niet dat er niets gebeurt, maar wel dat de structurele spanning op de woningmarkt voorlopig blijft bestaan.
Voor woningzoekers heeft dit duidelijke gevolgen. Niet in de vorm van paniek, maar wel in de noodzaak om beter voorbereid te zijn dan ooit.
Wat zegt ING precies over nieuwbouw in 2026?
In recente berichtgeving geeft ING aan dat het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen in 2025 rond de 67.000 blijft steken. Voor 2026 verwacht ING een lichte stijging naar ongeveer 68.000 woningen.
Dat is een kleine verbetering, maar het blijft ruim onder het tempo dat beleidsmatig vaak als richtpunt wordt genoemd: circa 100.000 woningen per jaar. Die norm wordt al jaren aangehaald als nodig om het woningtekort structureel terug te dringen.
Waarom komt die versnelling zo moeilijk op gang?
Volgens ING is er niet één oorzaak, maar een samenloop van knelpunten die elkaar versterken.
Trage vergunningverlening
Wanneer vergunningen later worden verleend, schuift de start van projecten automatisch op. Dat werkt met vertraging door in de uiteindelijke oplevering.
Stikstofproblematiek
In gebieden nabij stikstofgevoelige natuur kunnen projecten vertraging oplopen of volledig vastlopen, zowel juridisch als praktisch.
Netcongestie
Het elektriciteitsnet zit in steeds meer regio’s aan zijn grens. Zonder tijdige aansluiting kunnen complete woonwijken of individuele projecten niet worden gerealiseerd zoals gepland.
Bouwpraktijk
Zelfs wanneer een vergunning is verleend, duurt het gemiddeld jaren voordat een project daadwerkelijk is gebouwd. Bovendien wordt niet elke verleende vergunning uiteindelijk gerealiseerd.
CBS-cijfers illustreren dit verschil. In het derde kwartaal van 2025 werden circa 22,6 duizend nieuwbouwwoningen vergund, terwijl er in datzelfde kwartaal ongeveer 14,8 duizend daadwerkelijk zijn gebouwd. Vergunningen en realisatie lopen dus niet gelijk op.
Het belangrijke onderscheid: nieuwbouw versus woningtoevoeging
In nieuwsberichten ontstaat vaak verwarring tussen deze begrippen.
ING spreekt in deze context over nieuwbouwwoningen: daadwerkelijk opgeleverde nieuwbouw.
Het ministerie rapporteert daarnaast over woningtoevoeging. Dat is breder en omvat ook woningsplitsing, transformatie van kantoren en andere vormen van hergebruik.
In de Staat van de Volkshuisvesting 2025 wordt bijvoorbeeld genoemd dat in 2024 circa 82.400 woningen zijn gerealiseerd en dat de prognose voor 2025 rond de 77.600 ligt. Dat cijfer ligt hoger dan alleen nieuwbouw, maar verandert niets aan de kern: de druk op de woningmarkt blijft groot.
Het woningtekort blijft fors
Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening licht het statistische woningtekort in 2025 toe als circa 396.000 woningen, oftewel ongeveer 4,8 procent van de woningvoorraad.
Zolang de jaarlijkse toevoeging structureel achterblijft bij de vraag, blijft de markt gespannen. Dat zie ik ook terug in de praktijk:
• woningen staan korter te koop
• goed geprijsde woningen trekken veel bezichtigingen
• verkopers selecteren vaker op zekerheid en tempo
Dat betekent niet dat kopen onmogelijk is, maar wel dat toeval een kleinere rol speelt.
Wat betekent dit concreet voor woningzoekers in 2026?
De belangrijkste verschuiving is dat voorbereiding zwaarder weegt dan timing. Wie pas begint na een geslaagde bezichtiging, loopt vaker achter de feiten aan.
Vijf concrete acties voor woningzoekers in 2026
1. Maak je financiële ruimte glashelder vóór de bezichtiging
Niet alleen je maximale hypotheek, maar ook maandlastcomfort, buffers en scenario’s bij rente- of inkomensverandering. In een krappe markt wint voorbereiding tijd.
2. Stuur op zekerheid en tempo
Verkopers waarderen voorspelbaarheid. Denk aan korte reactietermijnen, een helder financieringsplan en realistische ontbindende voorwaarden.
3. Kijk breder dan perfect afgewerkte woningen
Door de trage nieuwbouw verschuift de druk naar bestaande bouw. Woningen met een goede basis, maar zonder perfecte afwerking, bieden vaak meer kansen.
4. Neem netcongestie en verbouwbaarheid serieus
Plannen voor uitbouw, warmtepomp of grote renovatie kunnen lokaal beïnvloed worden door netcapaciteit. Geen reden om af te haken, wel om vooraf beter te checken.
5. Werk met een biedstrategie die past bij jouw grens
Niet: wat is nodig om te winnen?
Maar: wat is verantwoord bij jouw inkomen, eigen geld en risico’s?
Een gewonnen bod waar je later spijt van krijgt, is geen echte winst.
Veel gestelde vragen
Hoeveel woningen komen er in 2026 bij?
ING verwacht circa 68.000 nieuwbouwwoningen. Andere cijfers kunnen hoger uitvallen als ook transformatie en splitsing worden meegerekend.
Waarom zijn bouwvergunningen zo belangrijk?
Zonder vergunning geen start bouw. CBS-cijfers laten zien dat vergunningen en realisatie per kwartaal sterk kunnen verschillen.
Wat is netcongestie?
Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet lokaal vol zit. Dit kan woningbouwprojecten vertragen of beperken.
Betekent dit dat huizenprijzen blijven stijgen?
Niemand kan prijsontwikkeling garanderen. Schaarste houdt de markt competitief, maar prijzen hangen ook af van rente, inkomens en beleid.
Wat is mijn beste eerste stap als ik in 2026 wil kopen?
Zorg dat je financieel én strategisch klaarstaat: leencapaciteit, maandlastcomfort, eigen geld en een realistisch biedplan.
Conclusie
De kern van het ING-signaal is helder. Ook in 2026 komt de woningbouw waarschijnlijk niet snel genoeg op gang om de spanning uit de markt te halen. Voor woningzoekers betekent dit minder afwachten en meer voorbereiden.
Wie zijn financiële kader scherp heeft en werkt met een doordachte biedstrategie, vergroot zijn kansen zonder onverantwoord risico te nemen.
Voor meer informatie
Voor meer informatie kun je een afspraak maken met de auteur.
Je vindt mijn contactgegevens onder deze blog.
Bronnen
• ING – berichtgeving over oplevering nieuwbouwwoningen 2025–2026
• CBS – bouwvergunningen en gerealiseerde nieuwbouwwoningen Q3 2025
• Ministerie van VRO – statistisch woningtekort 2025
• Rijksoverheid – Staat van de Volkshuisvesting 2025
• IPO – duiding stikstof en netcongestie bij woningbouw
Recente berichten
De sleutel ligt binnen handbereik
Koop je huis met kennis en zekerheid- plan een gratis kennismakingsgesprek!
Goede voorbereiding maakt het noodzakelijke verschil, ik help je stap voor stap zodat jij met vertrouwen je huis koopt!
