Zo werkt de inkomensverklaring voor ondernemers in 2025

De inkomensverklaring is voor veel ondernemers de sleutel tot het krijgen van een hypotheek. In 2025 zijn de toetsregels opnieuw aangescherpt, met duidelijke richtlijnen voor zowel IB-ondernemers als DGA’s met een BV. Wat verandert er precies, waar moet je als ondernemer op letten en hoe maak je je inkomen toetsbaar voor een geldverstrekker? We leggen het je stap voor stap uit.

Twee toetskaders: IB-ondernemer en niet-IB-ondernemer

De inkomensverklaring is er in twee varianten:

• IB-ondernemer: zoals een zzp’er, eenmanszaak, vof, maatschap of cv.
• Niet-IB-ondernemer: zoals een DGA met een belang ≥ 5% in een BV of NV.

Voor beide groepen gelden grotendeels dezelfde uitgangspunten: minimaal 12 maanden aantoonbaar actief, definitieve jaarcijfers beschikbaar vanaf 1 mei, en een toetsing op basis van de laatste drie boekjaren (met als maximum het laatste jaar).

Wat telt mee voor je toetsinkomen?

Het toetsinkomen voor IB-ondernemers is het gemiddelde van de fiscale winst uit de onderneming over de afgelopen drie jaar. Voor niet-IB-ondernemers is dit het gemiddelde box 1-inkomen uit de onderneming. Het hoogste jaar telt nooit zwaarder mee dan het gemiddelde.

Als je ook loondienstinkomen hebt, mag dat onder voorwaarden worden meegenomen. Belangrijk is dat dit inkomen bestendig is, dus al meerdere jaren op hetzelfde niveau, of duidelijk stijgend. Voor parttimers geldt een beperking: het toetsinkomen uit ondernemerschap mag dan niet meer zijn dan 130% van het loondienstinkomen (op fulltimebasis).

Inkomen uit lopend boekjaar: wat mag wél en wat niet?

Vanaf 1 augustus mogen ondernemers actuele winst- en verliesrekeningen inleveren. Let op:

• Alleen als het resultaat positief is, kan het meegenomen worden.
• Een hoger tussentijds resultaat mag nooit leiden tot een verhoging van het toetsinkomen.
• Een lager resultaat moet wel leiden tot verlaging.
• Je mag het lopende jaar wél gebruiken om het oudste jaar te vervangen, mits je ook een tussentijdse balans aanlevert.

Dat laatste kan voordelig zijn als je nu beter draait dan in je eerste boekjaar.

Wat zeggen de cijfers op je balans?

Een geldverstrekker kijkt verder dan je winst. Belangrijke aandachtspunten:

• Liquiditeit moet minimaal 1,00 zijn.
• Solvabiliteit minimaal 25%.
• Bij een daling van >10% of een stijging binnen de bandbreedte van 20–30% zijn extra cijfers nodig om een trendbreuk aan te tonen.
• Bepaalde posten zoals oudedagsreserve, achtergestelde leningen en box 3-vermogen mogen (of moeten) gecorrigeerd worden op het eigen vermogen.

Voor DGA’s gelden extra regels rondom rekening-courant, tbs-vorderingen en leningen aan de BV. Ook daar kan correctie nodig zijn.

Dividend en winstreserves: wanneer tellen ze mee?

Voor DGA’s is het mogelijk om inkomen uit box 2 mee te tellen, via drie routes:

• Route 1: gemiddeld uitgekeerd dividend over drie jaar, met als maximum het laatste jaar.
• Route 2: nog niet uitgekeerde winstreserves, mits er voldoende zeggenschap is én de dubbele balanstoets wordt gehaald (liquiditeit en solvabiliteit).
• Combinatieroute: een mix van route 1 en 2, met een maximale aftopping van 75% van de gemiddelde winst (max laatste jaar).

Bij startende BV’s vanuit een IB-onderneming (met dezelfde activiteit) mag de overwinst uit de BV-jaren opgeteld worden bij het toetsinkomen, maar alleen binnen de kaders.

Wat betekent dit voor jou als ondernemer?

Voor elke ondernemer die een woning wil kopen of herfinancieren, is het cruciaal om te begrijpen hoe zijn of haar inkomen wordt getoetst. Zonder actuele cijfers, goede onderbouwing en de juiste balansverhoudingen wordt er simpelweg geen inkomensverklaring afgegeven. Laat je dus goed begeleiden en zorg dat je cijfers op orde zijn.

Wil je zeker weten dat je als ondernemer klaar bent voor een hypotheekaanvraag? Word dan Gecertificeerd Koper via Kopen met Kennis. In vier online sessies leer je alles over het kopen van een huis, het regelen van je hypotheek en het omgaan met complexe toetsregels.

Veelgestelde vragen over inkomensverklaring voor ondernemers

1. Wat is het verschil tussen een IB-ondernemer en een niet-IB-ondernemer?
Een IB-ondernemer is bijvoorbeeld een zzp’er of eigenaar van een vof. Een niet-IB-ondernemer is meestal een DGA met minimaal 5% aandelen in een BV of NV.

2. Hoeveel jaar moet ik actief zijn als ondernemer om een inkomensverklaring te krijgen?
Minimaal 12 maanden aantoonbaar actief als ondernemer.

3. Mag ik mijn loondienstinkomen meenemen in de toetsing?
Ja, onder voorwaarden. Het loondienstinkomen moet bestendig zijn en wordt niet altijd meegenomen als het hoger is dan het ondernemersinkomen.

4. Mag een positief lopend jaar het toetsinkomen verhogen?
Nee, een hoger tussentijds resultaat mag niet leiden tot een hoger toetsinkomen, maar een lager resultaat wel tot verlaging.

5. Wat zijn de minimale eisen aan liquiditeit en solvabiliteit?
Liquiditeit moet minimaal 1,00 zijn, solvabiliteit minimaal 25%.

6. Wat is de dubbele balanstoets bij DGA’s?
Een toets op liquiditeit en solvabiliteit om te beoordelen of nog niet uitgekeerde winstreserves verantwoord zijn om mee te nemen.

7. Mag ik dividend meetellen als inkomen?
Ja, onder voorwaarden. Er geldt een maximum: het gemiddelde van drie jaar met als bovengrens het laatste jaar.

8. Wat als mijn solvabiliteit gedaald is?
Bij een daling van >10% zijn tussentijdse cijfers nodig om een trendbreuk aan te tonen. Zonder verbetering wordt er geen inkomensverklaring afgegeven.

9. Waarom mag het ondernemersinkomen bij parttime loondienst niet hoger zijn dan 130%?
Om te voorkomen dat er gerekend wordt met een onrealistisch hoge werkdruk. Structurele overbelasting is niet wenselijk.

10. Wat is een tussentijdse balans en waarom is die belangrijk?
Een tussentijdse balans laat de actuele financiële positie zien. Deze is nodig als je het lopende jaar wilt gebruiken in plaats van een ouder boekjaar.